45 жастан кейінгі арықтау ерекшеліктері

40–45 жастан бастап әйел ағзасында бірқатар гормоналдық өзгерістер орын ала бастайды. Бұл патология емес, табиғи процесс. Сонымен қатар, бұл метаболизмнің баяулауы емес. Ғалымдар 20 жастан 60 жасқа дейін жалпы энергияны тұтыну деңгейі іс жүзінде өзгермейтінін анықтады, бірақ бұл белсенді өмір салты жағдайында. Себебі 45 жастан асқанда метаболизмнің базалық жылдамдығы біртіндеп төмендей бастайды, яғни ағзада тіршілік әрекетін сақтау үшін ресурстар сәл азаяды.¹ Алайда, осы жас ерекшеліктеріне түзетулер енгізетіндер аз, сондықтан артық калория қолға, жамбасқа, ішке, бөкселерге жиналады.

Қырық жастан асқан әйелдер біртіндеп етеккір үзілісі дейінгі кезеңге кіреді, содан кейін етеккір үзілісі келеді. «Талғампаз» жастағы әйелдерде артық салмақ қосудың негізгі себебі гормоналдық фонның өзгеруі болып табылады. Майдың жиналуына және бақыланбайтын тәбетке кім кінәлі екенін толығырақ қарастырайық.

Аталған себептердің барлығы әйелдің қартаю физиологиясына жатады және оларды жою мүмкін емес, бірақ проблеманы білуге сүйене отырып, өмір салтын түзетуге болады. Ең алдымен, 45 жастан кейін артық салмақтың өсуіне әкелуі мүмкін бірқатар ауруларды жоққа шығару керек. Эндокринолог пен гинекологқа бару міндетті. Бұл мамандар ағзадағы патологиялық гормондық өзгерістерді анықтауға көмектеседі. Көбінесе гормондар тепе-теңдігінің бұзылуы бақыланбайтын салмақтың өсуіне әкеледі.

Егер денсаулығыңыз жақсы болса, онда рационды мұқият зерделеуіңіз қажет. 40 жастан кейін әйел 20 немесе 30 жастағыдай тамақтанбауы керек. Тұтынатын калория мөлшерін азайту керек.

Орташа алғанда, 40 жастағы әйел күніне 1800 ккал-дан астам емес тұтыну керек.

45 жастан кейін — 1600 ккал-дан артық емес.

Ағзада су тепе-теңдігін сақтау керек. Күніне кем дегенде 1,5 литр таза су ішу керек. Су метаболизмнің жоғары деңгейін ұстап тұру үшін өте маңызды.

Аптасына 1–2 рет «жеңіл тамақ берілетін күндерді» ұйымдастыру, яғни әдеттегі рационды 20–40 %-ға азайту өте жақсы.

40 жастан асқан әйелдер толық төмен калориялы таңғы асты жіберіп алмауы тиіс. Таңғы ас зат алмасу процестерін итермелейді және ағзаны калорияларды жағуға бейімдейді.

Сондай-ақ, «кешкі 6-дан кейін тамақ ішпеу» қағидатын қолданбау маңызды. Аш қарынға ұйқыға кетуге болмайды — бұл ұйқының сапасына әсер етеді. Кешкі ас майсыз және сіңімді тағамдардан тұруы тиіс.

Сонымен қатар, 45 жастан асқан ханымдарға қатаң диеталар мен ашығу қарсы көрсетілгенін түсіну өте маңызды. Етеккір үзілісіндегі көптеген әйелдер кальций жетіспеушілігін сезінеді, бұл остеопороздың даму қауіпін тудырады. Ақуыздың жетіспеушілігі де болуы мүмкін, бұл анемияға әкеледі. Тамақтанудың күрт өзгеруі ағзадағы әдеттегі тепе-теңдікті бұзып, бірқатар ауруларға әкелуі мүмкін. Денсаулыққа арналған физиологиялық арықтау — бұл айына 4 кг-нан аспайтын арықтау.

«Бальзак жасындағы» әйелдер денсаулығы, сұлулығы және сәттілігі үшін өмір салтын қайта қарау туралы шешім қабылдағанда — бұл түсінікті және тек құрметке ие. Бірақ қанша адам жетістікке жетті? Өйткені, көпжылдық әдеттерді жеңу және жаңа жолмен өмір сүруді бастау өте қиын. Әсіресе, өз салмағын ешқашан басқармағандар және әрқашан қосымша килограммдары болғандар үшін. Бұл жағдайда эндокринологпен дұрыс тамақтануға өтпелі кезеңді жеңілдетуге арналған тәбетті төмендететін препараттарды талқылауға болады.

Сонымен, глюкагон тәрізді пептид-1 рецепторларының антагонистін — семаглутидті қарастыруға болады, ол мидағы қанықтыру сигналдарын күшейтетін, аштық сезімін әлсірететін және тағамның дәмдік тартымдылығын төмендететін арнайы рецепторларды ынталандырады. Сонымен қатар, перифериялық рецепторларға әсер ете отырып, препарат инсулин синтезін жақсартады, қабыну мен қан қысымын төмендетеді.

Нәтижесінде диеталық мәзірге ауысу және калориялылықты азайту оңайырақ болады. Семаглутид жаңа дәм талғамына және жаңа өмір салтына ауыртпалықсыз үйренуге көмектеседі. Препаратты қабылдағаннан кейін болдырмау синдромы пайда болмайтыны және зиянды тәбеттің өткенде қалуы өте маңызды.

Толыққанды ұйқы артық салмақпен күресуде үлкен рөл атқарады. Зерттеулер көрсеткендей, ұйқы жетіспеушілігі грелин деңгейін жоғарылатады және лептин деңгейін төмендетеді. Бұл теңгерімсіздік патологиялық тәбетке және бастан кетпейтін аштық сезіміне әкеледі.

Әйелдерде 40 жастан кейін тестостерон деңгейінің төмендеуі бұлшықет тонусының төмендеуіне және жалпы бұлшықет массасының төмендеуіне әкеледі. Майлы тін бұлшықеттерді алмастыра бастайды. Сондықтан салмағыңызды қалыпты ұстау немесе артық килограммдардан арылу және бұлшықеттеріңізді нығайту үшін физикалық жүктемелер қажет. Бұл ретте үнемі спортпен шұғылдануды жаяу серуендеу, жүзу және кез келген белсенді уақыт өткузімен үйлестірген жөн.

40 жастан кейінгі әйелдердегі гормоналдық өзгерістер күйзеліс пен депрессияға әлсіз төзімділікте де көрінеді. Кортизолдың артық өндірілуі қиындықтар мен мазасыздықты шынымен тамақ ішіп шешуді тудырады. Сондықтан жүйке мен физикалық жүктемелерден аулақ болуға және эмоциялық тепе-теңдікті сақтауға тырысу өте маңызды. Бұған жақсы ұйқы, теңдестірілген физикалық белсенділік және дұрыс толық тамақтану көмектеседі.