Сөзімді былай бастағым келеді: мен ешқашан кішкентай, сымбатты әрі арық болған емеспін. Ес білгелі, айналамдағылар маған артық салмағымды үнемі көрсетіп отырды. Айта кетейін, мен әрдайым арықтауға тырыстым: диеталар ұстадым, жаттығу залына бардым, массаж жасаттым, бірақ ештеңе көмектеспеді. Өзімді ұрсып, жек көріп, сәтсіздіктерімді тамақпен басып, айналамдағының бәрін кінәлай бердім.

Түсіну үшін айтайын, 2017 жылдың қазанында менің ең жоғары салмағым 140 килограмм болды. Бірақ бір күні шағын автобустағы оқиға бәрін өзгертті. Таңертең, шағын автобус лық толы, ауа райы өте жаман, жол ұзақ. Мен терезенің жанында отырмын, қасымда бос орын бар, бірақ ешкім отырмайды. Жұрт маған аяушылықпен немесе сұраулы жүзбен қарайды, бірақ ешкім қасыма отырмайды. Әуелі курткам су болғандықтан шығар деп ойладым, бірақ жоқ… Сол сәтте миыма оқ тигендей бір ой келді: мен екі орынды алып отырмын, автобуста екі орынды! Осы ойдан жағдайым мүлдем нашарлап кетті. Маған көмек керек екенін, әрі тезірек керек екенін түсіндім.

Мамандарға жүгінуге тура келді — бұл ең қиын қадам болды. Мен ең алдымен өз-өзіме мойындадым: мәселе бар, мен өзім шеше алмаймын және маған көмек керек. Эндокринолог-диетологқа бардым. Толық тексеруден өттім, бәрін тексерттім. Әдеттегідей, ауытқулар бар, бірақ дәл осы артық салмақ соларға алып келген, керісінше емес деді. Мұны есту жағымсыз әрі ауыр болды. Үйге қашып кеткім, сүйікті кең жемпірімді киіп, тәтті-дәмдімен сериал көріп, барлық ойдан арылғым келсе де, әрі қарай не істеу керектігін тыңдадым.

Ал қадамдар ең қарапайым әрі ең күрделі болды. Біз диетаға отырмаймыз, тамаққа, өзімізге, өмірге деген көзқарасты өзгертеміз. Мен тамақты уақытша шектемейтінімді, ескі әдеттермен мәңгілікке қоштасатынымды қабылдауым керек болды. Сенсеңіз, бұл өте қиын, өйткені ішкі дауысыңыз сізді орасан зор күшпен аяй бастайды, ал кейін өзіңізді жек көру мен менсінбеу сезімі шарықтап кетеді. Онымен не істеу керек?

Маған психиатр дәрігерге баруды ұсынды. Мұны алғаш естігенде бос сөз, әрі өте қымбат болып көрінеді, бірақ ЖОҚ екен. Бұл маған ең қажет нәрсе болып шықты. Сол кеңестерде маған шамадан тыс тамақтануымның себептерін, нақты неге олай істейтінімді және ең бастысы — онымен қалай күресу керектігін түсіндірді. Аз-аздап, қаламасам да, қабылдамасам да, бәрін тастап кеткім келсе де, өзімді жеңе бастадым. Автобустағы адамдардың қарағаны, сол аяушылық… және менің қолымнан келетінін дәлелдеуге деген ұмтылыс мені алға итермеледі! Мен өзімді сүюді, өзімді құрметтеуді үйрендім. Ішкі тыныштықтың не екенін және күмән мен абыржудың дауылында зәкірді қалай тастау керектігін түсіндім.

Бірінші жылы 30 килограмм тастадым. Өмірге деген көзқарасымды өзгертуге тура келді. Бұл тым қарапайым, тіпті тозығы жеткен сөз болып естіледі… Бірақ мен күн сайын таңертең тұрып, кроссовкамды киіп, жолға шықтым. Алдымен үйді айнала жаяу жүрдім, кейін жүгіре бастадым… Содан соң ең керемет ескек есу тренажері келді.

Спорт — бұл өте маңызды тақырып. Спорт тек майды қуып қана қоймай, өзіңді формада ұстауға, күш пен қуат беруге керек. Мен бәрін сынап көргеннен кейін ғана өзіме ұнайтын нәрсені таптым! Енді мен йога, аэройога, стретчинг, жаяу жүру және ескек есудің маған көбірек тура келетінің нақты білемін.

Сонымен, не нәтиже берді? Мен үшін күнделікті кестеге бағыну, минут сайын күнделікті рәсімдерді енгізу. Оңай әрі жалғыз болмас үшін интранет-күнделік жүргіздім, онда не істеп жатқанымды және қалай тамақ дайындайтынымды айтып отырдым. Бір жылдан кейін темекіні тастадым. Бұл әдеттен арылу бәрінен қиын шығар.

Тағы бір жылдан кейін тағы 20 килограмм тастап, 2020 жылға қарай салмағым 84 килограмм болды. Бұл өте ауыр болды, бірақ бұл — жеңіс. Шынымды айтсам, қолымнан келгеніне әлі де сенбеймін! Бірақ әр күні, әр сағатында мені сүйікті адамым — күйеуім қолдап отырды. Оның өзіме деген сеніміме қосқан үлесін бағалап жеткізу мүмкін емес.

Рұқсат болса, күйеуімнің ауыр дерті бар екенін айтайын: ЖМА (жұлын-бұлшықет атрофиясы), ол әрең қозғалады, барлық буындарында контрактура бар — және ол бала кезінен осындай. Білесіз бе, ол 20 жыл ішінде бірде-бір рет тағдырына налыған емес, «неге маған бұлай болды?» деп сұрамаған. Оның бойында қанша өмір, қанша қуат бар екенін елестете алмайсыз, ол үшін мүмкін емес нәрсе жоқ. Онымен сөйлескеннен кейін барлық проблемаларың ұсақ-түйек болып көрінеді, өйткені сен, оған қарағанда, мұрныңды қасып ала аласың. Оның қасында мен қалай БЕРІЛЕ АЛАМЫН?

Менің 8 жыл бойы әр күнім таразыдан басталады. Мен әрдайым өз салмағымды нақты білемін, егер дұрыс емес бірдеңе жесем, ертең қанша болатынымды білемін… Дегенмен, «тыйым салынған» нәрсені жегім де келмейді. Осы уақыт ішінде тамаққа және жалпы өмірге деген басқа көзқарас қалыптасты. Мен махаббат пен мейірім, жақын достардың керемет қолдауы ғажайыптар жасай алатынын түсіндім.

Бірақ менің жолдан жаңылған кездерім де болды, ең үлкені 2022 жылы болды. 35 жасымда жүкті болдым. Көптен күткен ғажайып оңайға түспеді және, өкінішке қарай, босанғаннан кейінгі өте ауыр депрессиядан қашып құтыла алмадым. Жарты жылда 79 килограммнан 93 килограммға дейін салмақ қостым. Бір сәтте! Бірақ мен маған көмек керек екенін білдім және бұрынғы жолмен қайта жүрдім. Яғни эндокринологқа, содан кейін қайтадан психиатрға, психотерапияға бардым. Нәтижесінде қазір салмағым 64 келі.

Бүгінгі таңда мен өзім үшін тәртіпті сақтауға және жолдан жаңылмауға көмектесетін бірнеше өте маңызды ережелер әзірледім:

1. Тамақты жинамау. Дүкендерден артық азық-түлік алмау керек, тоңазытқышта «бола қалсын» немесе «кенет жегім келіп қалса» деген азық қоры болмауы керек. Тек алдағы күндерге тамақ дайындайтын ең қажетті заттар ғана.
2. Не жейтініңді алдын ала жоспарлау. Мен бүгін және ертең қандай өнімдермен және қандай мөлшерде тамақтанатынымды, қандай жеңіл тамақтарға рұқсат етілетінін және не ішетінімді алдын ала ойластырамын. Таңдау азабы болмайды, рационымды алдын ала анықтаймын және оның салмағыма қалай әсер ететінін білемін.
3. Ешкімнің тамағын жеп бітірмеу. Тіпті дәмді бірдеңе дайындасам да, тоқтық сезінгенде ешқашан жеп бітірмеймін. Баланың тамағын да жеп бітірудің қажеті жоқ! Осыдан келесі маңызды ереже шығады.
4. Тамақты лақтырып тастау. Жеп бітпеген тамақты тоңазытқышта сақтаудың қажеті жоқ, бәрі бірден қоқысқа. Осының арқасында соңғы ереже қалыптасты.
5. Порциялап дайындау. Бүкіл отбасына артық қормен үлкен қазан емес, тоюға жететін, бірақ артық жеуге жол бермейтін бірнеше порцияға ғана пісіру.

Мен әрқашан көйлек кигім келетін, бірақ ешқашан оған мүмкіндігім болмады. Салмағым бар кезде дүкенге бару тозаққа айналатын, өйткені 64 өлшемді лайықты киім болмайтын. Ешқандай эстетика жоқ, тек көңіл-күйді түсіретін. Бүгін, арықтағаннан кейін, істің мәні сәнді киімде емес, өзіңе деген сенімділікте екенін түсіндім. Енді мен кез келген көйлекте өзімді солай сезінемін, себебі оны жеңіл әрі талғаммен кие аламын.

Менің әңгімем біреуге оның жалғыз емес екенін және жалғыз күреспеу керектігін түсінуге көмектеседі деп үміттенемін. Семіздік — бұл нашақорлық пен жалпы кез келген тәуелділік сияқты ауру, көмек бар, оны алуға болады және алу қажет. Өз атымнан мынаны қосамын: мен сені қатты құшақтап, бұл соңы емес, сен бәрін жеңе аласың деп айта аламын. Бірден болмаса да, бірақ өмір біреу, және сен өзіңнің ең сүйікті адамыңсың.